องค์ประกอบศิลป์ แบบ Golden Mean, หลักการจัดองค์ประกอบภาพ โดยคุณ Peesuh ตัวเลือก

[livalrate]

นำบทความเทคนิคการถ่ายภาพดีๆมาฝากกันค่ะ จากคุณ Peesuh เว็บบอร์ด siam freestyle



การจัดองค์ประกอบแบบ golden mean - Composition

นับเป็นหลักการจัดองค์ประกอบในการถ่ายภาพยอดฮิตวิธีหนึ่ง ซึ่งเรามักจะรู้จักกันในนาม rule of third นั่นเอง
(เนื่อง จากบรรดาตำราเกี่ยวกับการถ่ายภาพทั้งหลายมักจะแนะนำกัน รวมทั้งบรรดานักถ่ายภาพทั้งหลายมักจะนิยมนำหลักการถ่ายภาพแบบนี้ไปใช้กัน นักหนา นั่นแหละ)

หลักการดังกล่าว ก็คือ การใช้จุดตัดเก้าช่อง นั่นเอง กล่าวคือ โดยการแบ่งภาพออกเป็น 3 ส่วน ทั้งแนวตั้งและแนวนอน
หลังจากนั้นจึง "กำหนดวางภาพ" ตรงจุดตัดนั้น (ซึ่งจริงๆ แล้ว ก็คือ จะเป็นวางภาพในสัดส่วน "สองจากสาม" (2:3)นั่นเอง)

"โดยนัยจริงๆ แล้ว rule of third นั้นก็เอามาจาก golden mean นั่นเอง"



---------------------------------------------------------------------------------------



ขอแซมเกร็ดย่อย ตี้สส์ นึง

สัดส่วนการแสดงผลภาพแบบ Golden ratio นั้น ถือได้ว่า "เป็นสัดส่วนการมองเห็นที่ดีที่สุด"

กล่าวคือ " เป็นสัดส่วนซึ่งจะส่งผลทางด้านจิตวิทยาการมองเห็น ต่อระบบประสาทการรับรู้ ต่อระบบประสาทสัมผัส ต่อความรู้สึก
และ ที่สำคัญเป็นการมองเห็นที่ใกล้เคียงธรรมชาติการมองของมนุษย์ที่สุด ฯลฯ นั่นเอง"

ดังจะเห็นได้ว่าในปัจจุบันนี้ ทิศทางการผลิต Panel แสดงผล รวมไปถึงรูปแบบการนำเสนอสื่อแบบต่างๆ จะมุ่งเน้นที่จะนำเสนอในผลิตภัณฑ์
ซึ่งมีสัดส่วนแบบ Gloden ratio แทบทั้งสิ้น

ดังเช่น Display Panel สำหรับ Computer ซึ่งมักจะได้รับการกำหนดในสัดส่วน 16:10

ส่วน Display Panel เพื่อการแสดงผลภาพสำหรับสื่อ Media โดยทั่วไป เช่น จอ LCD TV, HD-TV, จอ Plasma, หรือแม้แต่ จอ OLED ฯลฯ
จะกำหนดผลิตกันในสัดส่วน 16:9

*ซึ่งทั้ง 2 สัดส่วนดังกล่าวนี้...ต่างก็ถือได้ว่าเป็นสัดส่วนแบบ Gloden ratio เฉกเช่นกัน

และ..นอกเหนือไปจากสัดส่วนซึ่งได้รับการจัดอยู่ในระดับ "Golden ratio" ดังกล่าวข้างต้นแล้วนั้น
ยังได้มีการการวิจัยฯ ในระดับลึกซึ้งยิ่งขึ้นไปอีก จนได้ข้อสรุปว่า "สัดส่วนซึ่งได้รับการยอมรับว่า..เป็นสัดส่วนที่ดีที่สุด" ก็คือ สัดส่วน "1.618 : 1" นั่นเอง

[livalrate]

(ร่ายยาว..ต่อ)

golden mean คือ สัดส่วน (ratio) 1:1.6180339..

1.618 มาจากไหน?

* เป็นตัวเลขมหัศจรรย์ ที่ถูกค้นพบมาตั้งแต่สมัยก่อน และทุกวันนี้ถูกใช้ในทุก ๆ สิ่งรอบตัวเราโดยที่เราอาจไม่รู้ตัว เป็นอะไรที่สมองของมนุษย์ตอบสนองดีเป็นพิเศษ อย่างเช่น มีการทดลองพบว่า รูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าที่คนชอบมากที่สุด นั้น เป็นสัดส่วน 1:1.618


จากอนุกรม Fibonacci ( S[n] = S[n-1] + S[n-2] )

0,1,1,2,3,5,8,13,21,34,55,89,...
เอา 3/2 = 1.5
5/3 = 1.667
……….
55/34 = 1.6176
89/55 = 1.6182

จากนั้น ค่าจะลู่เข้า ค่า ๆ หนึ่ง เรียกว่า Phi = 1.6180339... (เป็นอีกค่าคงที่ เหมือนค่า Pi และ e ที่เรารู้จัก)


หมายเหตุ.
สัดส่วน 3:2 (ฟอร์แมตในกล้อง DSLR/DSLR Like น่ะแหละ) ซึ่งก็จัดอยู่ในอนุกรม Fibonacci เช่นกัน

จากรูป :
ขนาดสี่เหลี่ยมสีน้ำเงิน จะมีขนาดเท่ากับ 1:1.618 ของสี่เหลี่ยมใหญ่

รูปที่แนบมาด้วย

 

[livalrate]

ภาพตัวอย่าง : แบบ Golden Section

รูปที่แนบมาด้วย

 

[livalrate]

เปรียบเทียบ 1.618:1 กับ 3:2 :

*ใช้หลักการแบ่งเป็นสัดส่วนสี่เหลี่ยมคล้ายๆ กับการจะเป็นการเปลี่ยน golden section เป็น rule of third

รูปที่แนบมาด้วย

 

[livalrate]

Golden Spiral :

โดยแบ่งภาพทีละ 1:1.618 ของด้านยาว...แล้วลากจุดตัด เป็นเส้นโค้ง

รูปที่แนบมาด้วย

 

[livalrate]

ตัวอย่างภาพแบบ Golden Spiral

รูปที่แนบมาด้วย

 

[livalrate]

Golden Triangle

จะเห็นได้ว่า การกำหนดได้ด้วยการลางเส้นทะแยงมุมไป และลากเส้นอีกเส้นหนึ่งจากด้านด้านตรงกันข้ามให้มาตั้งฉากกับเส้นทะแยงมุมดังกล่าว

ณ จุดสัมผัส นั้น ก็คือ ตำแหน่งที่เราจะวาง object หลักที่ต้องการลงไปนั่นเอง


หมายเหตุ :
นอกเหนือจากกรอบสี่เหลี่ยม 1.618:1 แล้ว กรอบ 3:2 ก็สามารถกำหนดใช้ Golden Triangle ได้เฉกเช่นเดียวกัน

ปล.
สามารถ ปรับเปลี่ยน "จุดสัมผัส" ได้ทั้งแนวตั้ง/แนวนอน, ซ้าย/ขวา, บน/ล่าง (ทั้งนี้ทั้งนั้น ย่อมขึ้นอยู่กับรูปแบบของภาพที่เราต้องการ ฯลฯ นั่นเอง)

รูปที่แนบมาด้วย

 

[livalrate]

ภาพตัวอย่าง ...แบบ Golden Triangle

รูปที่แนบมาด้วย

 

[livalrate]

นอกเหนือจาก "รูปแบบการจัดวางองค์ประกอบภาพ" ดังที่ได้กล่าวถึงข้างต้นแล้ว ก็จะยังจะมีรูปแบบการจัดวางองค์ประกอบแบบอื่น ๆ อีกหลายแบบด้วยกัน

ที่พอจะจำจำได้ลางๆ (ก็..ตั้งกะสมัยเรียนนู้นแน่ะ) ก็คือ

Rule of Third from Golden Triangle (หรือ Golden Triangle > Rule of Third นั่นเอง)

กล่าวคือ เป็นอีกรูปแบบหนึ่งของ Rule of Third (การแบ่ง 9 ส่วน)..อันมาจาก Golden Triangle นั่นเอง

อธิบายความได้ว่า :
เป็นการกำหนด "จุดวางภาพ" อีกรูปแบบหนึ่ง...ซึ่งมีวิธีการกำหนด ดังนี้

อ้างอิงจากกรอบ 2:3 :
ลากเส้นทะแยงมุมไปหามุมตรงกันข้ามให้ครบทั้ง 4 มุม จากแต่ละมุม...ให้เราลากเส้นตรงลงมาให้ตั้งฉากกันเส้นทะแยงมุมข้างหน้า ซึ่งจะเกิด "จุดสัมผัสบนเส้นทะแยงมุม 4 จุดด้วยกัน"

กล่าวคือ หากเราลากเส้นประจาก "จุดสัมผัสบนเส้นทะแยงมุม" แต่ละจุดไปยังจุดสัมผัสบนเส้นทะแยงมุมด้านตรงกันข้าม ก็จะเกิด "จุดตัดขึ้นมา 4 จุด"ด้วยกัน และ ขณะเดียวกันก็จะเป็นการแบ่งกรอบออกเป็น 9 ส่วนด้วยกัน


ปล.
จากภาพ : เส้น/องศา/จุดแบ่ง ฯลฯ อาจจะจะไม่ค่อยตรงเปะๆ นักหรอกนะ ทั้งนี้ลากเส้นปื้ดๆ โดยการกะเอาด้วยสายตาเท่านั้นเอง )

รูปที่แนบมาด้วย

 

[livalrate]

เมื่อเปรียบเทียบกับ...การจัดรูปแบบ “ กฎสามส่วนแบบมาตรฐาน” (Rule of third)

ซึ่งเราจะเห็นได้ว่า ลักษณะของ "Rule of Third from Golden Triangle" เมื่อนำไปเปรียบเทียบกับ "Rule of Third"

จะเห็นว่า "จุดตัด" อันเกิดจากแบบ Golden Triangle จะมี "กรอบจุดตัด" ที่มีขนาดกว้างกว่า "Rule of Third"(ปกติ)

รูปที่แนบมาด้วย

 

[livalrate]

คลับคล้าย คลับคลาว่า ยังมีรูปแบบการจัดวางองค์ประกอบภาพอยู่อีกซักอีกรูปแบบนึง น้าาาๆๆๆๆ...

ใช่แล้ว!!! นั่น ก็คือ..."จุดตัด 16 ช่อง" นั่นเอง

กล่าวคือ เป็นการแบ่งภาพออกเป็น 4 ส่วนเท่า ๆ กัน ทั้งแนวตั้ง และ แนวนอน...ซึ่งก็จะได้จุดตัดทั้งหมด 9 จุดด้วยกัน

"แต่เราจะไม่นิยมใช้จุดตรงกลาง"

ดังนั้น จึงเหลือเพียงจุดให้เราเลือกวางจุดเด่นลงไปที่ 1 ใน 8 จุดนั้นเท่านั้น

ปล.
การจัดวางฯ ในลักษณะนี้มักจะเป็นที่นิยมกันในหมู่บรรดาโปรฯ ทั้งหลาย
.................

*อิ อิ...ขี้เกียจวาดรูปประกอบแล้วอ่ะ... เชื่อว่าทุก ๆ ท่านคงจะนึกภาพออกได้ไม่ยาก เน่อ

เป็นองค์ความรู้เกี่ยวกับการถ่ายภาพที่ได้รวบรวมไว้เล็กๆ น้อยๆ ทั้งที่ได้รวบรวมจากจากหนังสือเกี่ยวกับการถ่ายภาพ และ จากเว็บไซต์นำแนะเกี่ยวกับการถ่ายภาพทั้งไทย/เทศ รวมทั้งที่พอจะจดจำได้อยู่บ้างนิดๆ หน่อยๆ ตั้งกะสมัยที่ได้เคยลงเรียนวิชาการถ่ายภาพปู้นนนน :P กอปรกับที่เคยได้มีโอกาสได้เข้ารับการอบรมเกี่ยวกับการถ่ายภาพหลายๆ ครั้งด้วยกัน

ที่นำมาแปะๆ ไว้นี้ ถือซะว่า "เป็นการนำมาฝาก" ล่ะกันเนอะ หาได้มีเจตนานเป็นการนำมาสอนกันหรอกนะจ๊ะ
เผื่อว่า..ท่านใดที่ยังไม่ทราบแว่บๆ ผ่านเข้ามาในบอร์ดนี้แล้วเกิดสนใจขึ้นมาจะได้นำไปศึกษา และทดลองใช้ดู
รวม ทั้งอาจจะเป็นการช่วยกระตุ้น/รื้อฟื้น องค์ความรู้ในเรื่องนี้สำหรับกับอีกหลายๆ ท่านซึ่งได้ศึกษามาอย่างกระจ่างแจ้งในเรื่องดังกล่าวมาแล้ว...แต่ชักจะ เลือนๆ ไปบ้างแล้ว :sajay:

ปล.
หากใคร่อยากจะถ่ายภาพให้ดูดี ถูกต้อง มีมาตรฐาน ฯลฯ

แนะนำว่า...ให้เข้าไปศึกษารูปแบบ และดูตัวอย่างการถ่ายภาพได้จากเว็บเหล่านี้ได้เน่อ เช่น...

http://www.nationalgeographic.com
http://www.DarRoastedBlend.com

............

องค์ ความรู้เกี่ยวกับการถ่ายภาพเบื้องต้น/พื้นฐานเหล่านี้ เคิดว่าบรรดาสมาชิกในนี้ก็คงจะรู้ และมีความชำนาญกันดีอยู่แล้ว..เป็นแน่แท้ นิ

เครดิตบทความ โดยคุณ Peesuh จากเว็บบอร์ด siam freestyle
กระทู้ http://www.siamfreestyle.com/forum/index.php?showtopic=648

หมายเหตุ : ได้ทำการขออนุญาตเจ้าของบทความเป็นที่เรียบร้อยแล้ว

[เอมะลิ]

โหหนูพุกมาแบบวิชาการ

[livalrate]

เอาภาพถ่ายของตัวเองมาเช็คดู ของพุกนี่ออกแนวสามเหลี่ยมคว่ำทั้งนั้นเลย มุม The dog หัวโตๆแขนขาเล็กๆ อิอิ

[ใบลาน]

ขอบคุณคร๊าบบบ...

[banpot15]

ทำไมมันยากอย่างนี้เนี่ย 555

[โอ๋ ณ บางซ่อน]

ขอบคุณค่ะ ..... เพื่อน ๆ ก็บอกมาถึงเทคนิคการวางภาพด้วยเทคนิค

พยายามฝึกหัดอยู่ค่ะ .....